Bulut sunucuda yedeği "gece alınsın" kararıyla bırakmak yetmez. İki soru ayrı ayrı yanıtlanmalıdır. Yedek işi uygulamanın en yoğun saatine denk gelmemelidir. Yedeğin alındığı anda uygulama verisi de tutarlı olmalıdır. Bu iki koşul sağlanmazsa dosya oluşur, ama geri yüklendiğinde çalışan bir sistem çıkmayabilir.
Hızlı Özet
Yedek penceresi, yedek işinin uygulamayı yavaşlatmadan bitebileceği zaman aralığıdır. Bu aralık, sunucunun düşük yük aldığı saatlerle örtüşmelidir. Uygulama tutarlılığı ise yedeğin veritabanı ve dosya yazımları yarıda kalmadan alınmasıdır. Yalnızca disk kopyası almak bu iki konuyu çözmez. Leon-X bulut altyapısının sahibi değildir. Pencere ve tutarlılık kararları, uygulamanın davranışı görüldükten sonra birlikte netleşir.
İçindekiler
- Yedek Penceresi Neden Önemlidir
- Pencere İş Yükünden Çıkarılır
- Tutarsız Yedek Nasıl Oluşur
- Uygulama Tutarlılığı Nasıl Sağlanır
- Yaygın Hatalar
- Kontrol Listesi
- Sık Sorulan Sorular
- Sonuç
- Kaynaklar

Kaynak Wikimedia Commons, Interior of StorageTek tape library at NERSC (1). Fotoğraf Derrick Coetzee tarafından çekilmiş olup CC0 kapsamında kamu malıdır. Görsel WebP biçimine çevrilip boyutlandırıldı.
Yedek Penceresi Neden Önemlidir
Bulut sunucuda yedek işi, uygulamayla aynı sanal makinenin kaynaklarını kullanır. Disk okuma, ağ trafiği ve işlemci zamanı bu yüzden paylaşılır. Yedek yoğun saatte çalışırsa kullanıcılar yavaşlama fark eder. Yedek süresi uzar ve bazen iş bitmeden bir sonraki pencere başlar. Bu durumda hem uygulama hem yedek aynı anda zarar görür.
Pencere bir saat seçimi gibi görünse de aslında kapasite kararıdır. Sunucunun ne zaman yoğun olduğu bilinmeden yedek zamanı belirlenmemelidir.
Pencere İş Yükünden Çıkarılır
Pencereyi seçmenin en sağlam yolu yük grafiğine bakmaktır. Sunucunun işlemci, disk ve ağ kullanımını birkaç hafta izleyin. Kullanıcı trafiğinin yoğun olduğu aralıklar, toplu işlerin çalıştığı saatler ve rapor üretimi genellikle birbirinden ayrışır. Yedek penceresi bu boşluklara oturtulur.
Yaygın bir yanlış, pencereyi otomatik olarak gece saatine koymaktır. Bazı uygulamalar gece toplu iş çalıştırır. Bazıları ise gece yarısından sonra da kullanıcı trafiği alır. Karar tahmine değil, ölçülen veriye dayanmalıdır.
Pencere süresi ise yedek boyutuna ve veri değişim oranına bağlıdır. İlk yedek genellikle tam kopyadır ve uzun sürer. Sonraki artımlı yedekler daha kısa sürer, ama değişen veri çoksa aynı pencere yetmeyebilir. Tam ve artımlı yedeklerin takvimi bu süreye göre düzenlenir. Yedek boyutunu planlarken image backup ile dosya bazlı yedek yazısındaki ayrım da işe yarar.
Tutarsız Yedek Nasıl Oluşur
Uygulama çalışırken veri diske sürekli yazılır. Veritabanı, bellekte tuttuğu değişiklikleri birkaç adımda diske aktarır. Yedek bu yazımların ortasında alınırsa dosyalar birbirine uymayan bir anı yansıtır. Buna çökme tutarlı yedek denir. Sistem o anda aniden kapanmış gibi davranır ve geri açılışta uygulama kendi kurtarma adımlarını çalıştırmak zorunda kalır.
Bazı uygulamalar bu durumu sorunsuz atlatır. Ancak veritabanında yarım kalmış bir işlem, uygulamanın açılmasını engelleyebilir. Bu yüzden yedeğin "alındı" olması ile "geri dönüşte çalışır" olması aynı şey değildir.
Disk anlık görüntüsü de bu konuda sık yanlış anlaşılır. Snapshot hızlı bir geri dönüş noktası sağlar, ama tek başına tam bir yedek stratejisi değildir. Ayrıntılar için snapshot kullanım senaryoları yazısına bakabilirsiniz.
Uygulama Tutarlılığı Nasıl Sağlanır
Uygulama tutarlılığı için yedek aracının uygulamaya kısa bir dondurma sinyali göndermesi gerekir. Uygulama yeni yazımları geçici olarak durdurur, bekleyen veri diske tamamlanır ve yedek alınır. Yedek bittikten sonra uygulama normal çalışmasına döner. Bu yönteme uygulama tutarlı yedek denir.
Her uygulama bu desteği aynı biçimde sunmaz. Windows tarafında gölge kopya hizmeti kullanılır. Linux tarafında ise uygulamaya özel ön ve son komutlar yazılabilir. Veritabanları için dondurma komutu ya da tutarlı dışa aktarım tercih edilebilir. Hangi yöntemin seçileceği uygulama sürümüne ve yedek aracının desteğine bağlıdır. Bu nedenle genel bir kural yerine her uygulama için ayrı test yapılmalıdır.
Dondurma süresi kısa tutulmalıdır. Uzun süren bir dondurma, uygulama kullanıcılarının beklemesine yol açar. Bu adım da düşük yük penceresine alınmalı ve süresi ölçülmelidir. Tutarlılık testinde geri yüklenen kopya ayağa kaldırılır, veri bütünlüğü kontrol edilir ve uygulamanın açılıp açılmadığı görülür.
Burada iki kontrol birlikte çalışır. Birincisi yedek anındaki tutarlılıktır. İkincisi geri yüklemenin gerçekten çalışmasıdır. İkinci kontrol için yedekleme testi olmadan BaaS geri yükleme tatbikatı kontrol listesi iyi bir başlangıçtır.
Yaygın Hatalar
- Pencereyi yük grafiğine bakmadan gece olarak seçmek.
- Yedek işinin bitmesini başarı saymak, ama süresini pencereyle karşılaştırmamak.
- Veritabanı dosyalarını yedeklemek, ama işlem günlüklerini ayrı ele almamak.
- Uygulama tutarlılığını test etmeden geri dönüş planına güvenmek.
- Birden fazla sunucuyu aynı saate koymak. Bu durumda yedek hedefi ve ağ aynı anda zorlanır.
Kontrol Listesi
- Her sunucu için yük grafiği en az iki haftalık veriyle incelendi mi?
- Yedek penceresi yoğun kullanım saatleriyle örtüşmüyor mu?
- Her uygulamanın tutarlılık yöntemi yazılı mı?
- Yedek işinin süresi ölçüldü ve pencereye sığıyor mu?
- Geri yükleme testi uygulamanın açılmasıyla birlikte yapıldı mı?
- Dondurma adımının sorumlusu sağlayıcı ile müşteri arasında yazılı mı?
Sık Sorulan Sorular
Gece yedeği her zaman en iyi seçenek midir?
Hayır. Gece toplu iş çalışan ya da gece de kullanıcı trafiği alan sunucularda bu doğru olmayabilir. Yük ölçümü en düşük kullanım aralığını gösterir ve pencere ona göre seçilir.
Snapshot yedeğin yerine geçer mi?
Tek başına geçmez. Snapshot belirli bir andaki disk durumunu hızlı biçimde saklar. Yedek kopyası ve geri dönüş kaydı için ise ayrı bir plan gerekir. Ayrıntı için snapshot yazısına bakabilirsiniz.
Sağlayıcı yedek alıyorsa uygulama tutarlılığı da onun işi midir?
Bu, hizmetin kapsamına bağlıdır. Sağlayıcı disk düzeyinde bir yedek alabilir, ama uygulamanın iç durumunu bilmez. Uygulama tutarlılığı için hangi adımın kimin işi olduğu sözleşmede ve sorumluluk tablosunda açıkça yazılmalıdır. Bu ayrım için IaaS sorumluluk paylaşımı yazısı yardımcı olur.
Sonuç
Bulut sunucuda yedek penceresi iş yüküne göre seçilmeli, uygulama tutarlılığı ise her uygulama için ayrıca doğrulanmalıdır. Yedek işinin tamamlanması tek başına yeterli değildir. Asıl ölçü, geri yüklenen uygulamanın açılıp doğru çalışmasıdır. Mevcut yedekleme planınızı bulut sunucu çözümleri kapsamıyla birlikte değerlendirmek için keşfe başlayabilirsiniz.
Kaynaklar
- Kullanılan bulut sağlayıcısının yedekleme ve disk dondurma dokümantasyonu
- Yedek aracının uygulama tutarlılığı belgeleri
- Kurumun kendi yedekleme ve geri yükleme politikası


