Yedekleme, verinizin bir kopyasını saklar. DRaaS ise felaket anında seçili sunucuları ikincil bir ortamda ayağa kaldırmayı hedefler. İkisi birbirinin üst modeli değildir. Günlük dosya geri dönüşü ve uzun süreli arşiv için güçlü bir yedek katmanı çoğu kurumda yeterlidir. Ana veri merkezi kullanılamaz hale geldiğinde ise yedekten sıfırdan kurulum saatler sürebilir. Bu noktada DRaaS gündeme gelir.
Bu metin DRaaS ürün sayfasını destekler. Paket satmaz. Yedekleme ile felaket kurtarma kapasitesini karar ağacı olarak ayırır. BaaS sınırlarını BaaS nedir yazısında, DRaaS ürün çerçevesini DRaaS nedir rehberinde ele aldık.
Hızlı Özet
Yedekleme veri korumasıdır. DRaaS çalışan sistem kapasitesidir. Dosya silindi, veritabanı bozuldu veya tek sunucu arızalandıysa yedekten geri yükleme genelde yeterlidir. Yangın, fidye yazılımı veya bölgesel kesinti gibi üretim ortamının tamamını etkileyen olaylarda yedekten kurulum yetmeyebilir.
Çoğu kurumda doğru düzen şudur. Kritik veri için düzenli yedek ve test, üst öncelikli uygulamalar için DRaaS veya eşdeğer ikincil ortam planı. Leon-X altyapı sahibi değildir. Katmanları gereksinimle eşleştirir ve tatbikat disiplinini koordine eder.
İçindekiler
- Yedekleme Ne Zaman Yeterli
- DRaaS Ne Zaman Gerekir
- Geri Dönüş Süresi Açısından Karşılaştırma
- Maliyet ve Operasyon Dengesi
- Karar Ağacı
- Yaygın Hatalar
- Kontrol Listesi
- Leon-X ile Sonraki Adım
- Sık Sorulan Sorular
- Sonuç
- Kaynaklar

Kaynak Pexels, veri merkezinde sunucu kabinleri.
Yedekleme Ne Zaman Yeterli
Yedekleme katmanı şu senaryolarda tek başına işi çözer.
Tek dosya veya klasör geri dönüşü. Kullanıcı hatası, kısa süreli arıza veya tek uygulama bozulması. Yerel veya bulut yedekten seçili veriyi geri alırsınız. Sunucu ayakta kalır.
Sunucu arızası ama donanım değişimi mümkün. Image yedek veya tam makine kopyası varsa yeni donanıma kurulum yapılır. Süre veri boyutuna ve ağa bağlıdır. Felaket değil, planlı kurtarma olarak yönetilir.
Uzun süreli arşiv ve denetim. Yasal saklama, eski dönem raporları, düşük erişim sıklığındaki veri. DRaaS bu ihtiyacı karşılamaz. Object storage veya tape benzeri katman yedekleme stratejisinin parçasıdır.
Yedekleme yöntemi seçimini image backup ile dosya bazlı yedek yazısında ayrıntılandırdık. DRaaS kararından önce hangi kopyanın neyi geri getirdiğini netleştirmek gerekir.
DRaaS Ne Zaman Gerekir
DRaaS, üretim ortamının toplu olarak kullanılamaz hale gelmesinde iş akışının ikincil ortamda devam etmesini hedefler.
Bina veya bölge kaybı. Yangın, sel, uzun süreli elektrik kesintisi. Yerel yedek cihazı da aynı binada ise tek felaket iki kopyayı birden vurabilir. 3-2-1 yedekleme kuralı bu yüzden uzak kopyayı zorunlu kılar. DRaaS ise kopyayı çalışan sisteme dönüştürme adımını önceden planlar.
Fidye yazılımı veya yaygın bozulma. Yedek ajanı veya depolama hesabı etkilenmişse geri yükleme kaynağı güvenilmez olabilir. DRaaS tarafında replike edilmiş ve ağ olarak ayrılmış ikincil ortam ayrı bir risk profili taşır. Yine de kapsam listesi ve erişim kontrolleri sözleşmede yazılmalıdır.
Kesinti süresinin iş için kabul edilemez olduğu uygulamalar. ERP, üretim planlama, müşteri kanalları. Yedekten saatler süren kurulum bu uygulamalar için yetmez. Toparlanma süresi hedefi yazılı olmalı ve tatbikatla ölçülmelidir. Toparlanma süresi hedefi ve yedek ortama geçiş tatbikatı bu ayrımı operasyonel adımlara indirir.
DRaaS paketi alındığında tüm portföyün otomatik kapsandığı varsayımı yanlıştır. Hangi sanal makinelerin replike edildiği, ağ ve kimlik adımlarının kimin işi olduğu proje öncesinde netleşir.
Geri Dönüş Süresi Açısından Karşılaştırma
Yedekleme geri dönüşü genelde veriyi geri getirme süresidir. DRaaS geri dönüşü ise servisin tekrar kullanılabilir olma süresidir.
Dosya geri dönüşü dakikalar veya saatler içinde bitebilir. Tam sunucu image geri yüklemesi ağ bant genişliğine bağlı olarak çok daha uzun sürebilir. DRaaS tarafında replikasyon gecikmesi düşük olsa bile DNS, kimlik doğrulama ve uygulama sırası süreyi uzatır.
Veri kaybı penceresi ile toparlanma süresini aynı satıra yazmak hata üretir. Replikasyon sıklığı veri kaybı penceresini etkiler. Kullanıcı işleminin tekrar yapılabildiği an toparlanma süresini tanımlar. İki ölçümü ayrı satırlarda tutun ve tatbikat raporunda ikisini de yazın.
Maliyet ve Operasyon Dengesi
DRaaS sürekli ikincil compute ve ağ kapasitesi tutar. Yedekleme depolama tüketimine göre faturalanır. Her kritik sistem için DRaaS açmak bütçeyi şişirir. Her sistem için yalnızca yedek tutmak ise felaket anında süreyi uzatır.
Pratik yaklaşım katmanlıdır. Tüm sunucular için yedek ve periyodik geri yükleme testi. En üst öncelikli uygulama listesi için DRaaS veya eşdeğer replikasyon. Liste yönetim onayıyla güncellenir. Listeye eklenmeyen sistem felaket senaryosunda ikinci planda kalır.
Operasyon tarafında yedekleme ekibinin ajan, saklama ve test süreçleri vardır. DRaaS ekibinin runbook, tatbikat ve üretime dönüş süreçleri vardır. Tek ekip her iki disiplini de yürütürse görevler karışır. BaaS geri yükleme testi ile DRaaS yedek ortama geçiş testi farklı takvimde tutulmalıdır.
Karar Ağacı
Aşağıdaki soruları sırayla sorun.
Birincisi, felaket senaryosu yalnızca veri kaybı mı yoksa üretim ortamının tamamının devre dışı kalması mı? Yalnızca veri kaybıysa yedek katmanını güçlendirin. Test edin. DRaaS zorunlu değildir.
İkincisi, kabul edilebilir kesinti süresi saatler mi yoksa dakikalar mı? Saatler kabul edilebilirse image yedek ve iyi dokümante kurulum prosedürü yeterli olabilir. Dakikalar gerekiyorsa ikincil ortam kapasitesi gündeme gelir.
Üçüncüsü, yedek kopyası üretim ile aynı risk alanında mı? Aynı binada tek band yedek DRaaS olmadan bölgesel felakete açıktır. Uzak kopya şarttır. DRaaS uzak kopyayı çalışan sisteme bağlar.
Dördüncüsü, sözleşme ve bütçe hangi uygulamaları kapsıyor? DRaaS lisansı veya kota sınırı varsa liste dışı sistem yedekleme ile korunur. Beklenti yönetimi burada yapılır.
Yaygın Hatalar
Yedek var, DR ihtiyacı kapanmış sayılır. Yedek dosya veya imaj döndürür. Çalışan ERP oturumu açmaz.
DRaaS alındı, yedek gereksiz. Günlük dosya geri dönüşleri ve arşiv için yedek katmanı hâlâ gerekir. DRaaS replikasyonu her dosya senaryosunu karşılamaz.
Tatbikat yalnızca yedek panelinde yeşil ışık. Panel rengi geri yükleme kanıtı değildir. DRaaS için uçtan uca işlevsel test şarttır.
Tüm sistemlere aynı toparlanma hedefi yazılır. Bütçe ve lisans liste dışı bırakır. Hedefler uygulama sınıfına göre ayrılmalıdır.
BaaS ile DRaaS bir paket sanılır. İki hizmetin sınırı sözleşmede ayrı maddelerde tanımlanmalıdır. Satın alma kararında karıştırmayın.
Kontrol Listesi
- Kritik uygulama envanteri ve felaket senaryoları yazılı
- Her senaryo için yedek mi DRaaS mi yeterli kararı iş birimiyle onaylı
- Yedek geri yükleme testi yılda en az bir kez planlı
- DRaaS kapsam listesi VM veya servis adıyla güncel
- Veri kaybı penceresi ve toparlanma süresi hedefleri ayrı satırlarda
- Uzak yedek kopyası 3-2-1 düzenine uygun
- DRaaS seçeneği gereksinimlerle karşılaştırıldı
Leon-X ile Sonraki Adım
Leon-X yedekleme ve DRaaS katmanlarını iş önceliğinize göre yan yana çizer. Hangi uygulamanın yalnızca yedekle yeterli olduğunu, hangisinin ikincil ortam gerektirdiğini netleştirir. Tatbikat ve runbook adımlarını operasyon ekibinizle koordine eder. Keşif için iletişime geçin.
Sık Sorulan Sorular
Küçük işletme için DRaaS şart mı?
Çoğu küçük ölçekte düzenli yedek ve test edilmiş geri yükleme yeterlidir. Tek lokasyon ve sınırlı uygulama sayısı DRaaS maliyetini zorunlu kılmaz. Kesinti toleransı çok düşükse değerlendirme yapılır.
DRaaS varken yerel yedek tutulur mu?
Evet. Günlük dosya geri dönüşleri ve hızlı tek sunucu kurtarması için yerel veya yakın kopya sık kullanılır. DRaaS büyük felaket senaryosu için ikincil ortam sağlar.
Bulut yedek ile DRaaS aynı depoyu kullanır mı?
Teknik olarak kopyalar ilişkili olabilir ancak hizmet sözleşmesi ayrıdır. Yedekleme depolama hizmeti ile felaket kurtarma çalıştırma kapasitesi farklı maddelerde tanımlanmalıdır.
Yedekleme testi DRaaS yedek ortama geçiş yerine geçer mi?
Geçmez. Yedek testi veriyi geri getirir. DRaaS testi seçili sistemleri ikincil ortamda çalıştırır ve DNS ile kimlik adımlarını doğrular.
Sonuç
Yedekleme veriyi korur. DRaaS seçili sistemleri felaket anında ikincil ortamda çalıştırma kapasitesi sunar. Dosya ve tek sunucu kurtarması için güçlü yedek çoğu zaman yeterlidir. Üretim merkezinin tamamı devre dışı kaldığında ve kesinti süresi iş için kritikse DRaaS katmanı gündeme gelir. İki katmanı birbirinin yerine koymayın. Liste, test ve sözleşme ile hangisinin ne zaman yeterli olduğunu yazılı tutun. Leon-X altyapı sahibi değildir, katman seçimini ve tatbikat planını koordine eder.
Kaynaklar
- Leon-X iç claim ledger,
docs/research/leonx-seo-claim-evidence.md - DRaaS ürün sayfası,
/solutions/bulutistan/draas


