Yedekleme teklifinde değiştirilemez yedek ifadesi gördüğünde ilk akla gelen soru genelde şudur: fidye yazılımı bu kopyaları da silebilir mi? İfade doğru uygulandığında ciddi bir koruma sağlar. Yine de tek başına bir güvence değildir. Kilidin hangi süre için, hangi hesaplar tarafından ve hangi katmanda uygulandığı doğrulanmadan kurum, yedeğinin silinemeyeceğini varsaymamalıdır.
Bu yazı yedekleme bulutu ürün sayfasını destekler. Yazıda ürün özelliği ya da kesin sonuç vaadi bulunmaz. Leon-X, Bulutistan altyapısının sahibi değildir. Değiştirilemez yedeğin hangi kapsamda sunulduğu sağlayıcının resmî dokümanı ve sözleşmesiyle netleşir.
Hızlı Özet
Değiştirilemez yedek, belirlenen saklama süresi dolmadan yedek kopyanın silinmemesini veya değiştirilmemesini hedefler. Bunu sağlayan mekanizma platforma göre değişir. Kurumun dört noktayı doğrulaması gerekir. Bunlar kilit süresi, kilidi kimin kısaltabileceği, yedek yönetim hesabının ayrılması ve kilitli kopyanın gerçekten geri dönüp dönmediğidir. Bu noktalardan biri yazılı değilse teklifteki ifade yalnızca bir pazarlama cümlesi olarak kalır.
İçindekiler
- Değiştirilemez Yedek Ne Anlama Gelir
- Kilit Süresi Yazılı Olmalı
- Kilidi Kimin Kısaltabileceği
- Yedek Yönetim Hesabı Ayrı Tutulmalı
- Anahtar Yönetimi Kilit Kadar Önemlidir
- Geri Yükleme Testi Olmadan Kilit Kanıt Değildir
- Sağlayıcıdan İstenecek Kanıtlar
- Yaygın Hatalar
- Kontrol Listesi
- Sık Sorulan Sorular
- Sonuç
- Kaynaklar

Kaynak Wikimedia Commons, NERSC veri merkezi rafının arkası. Fotoğraf Derrick Coetzee tarafından çekilmiş olup CC0 lisansı altındadır. Görsel WebP biçimine çevrilip boyutlandırıldı.
Değiştirilemez Yedek Ne Anlama Gelir
Bu ifade genellikle bir yedek kopyanın belirli bir süre boyunca yazılamaz ve silinemez olması anlamına gelir. Teknik olarak buna nesne kilidi (object lock) veya saklama kilidi (retention lock) denir. Kilitli bir kopya, süre dolmadan bir saldırgan ya da hatalı bir betik tarafından silinmeye çalışılsa bile depolama katmanı işlemi reddetmelidir.
Yedek yazılımındaki silme komutu ile depolama katmanındaki kilit aynı şey değildir. Yedek panelindeki sil düğmesi, kilidin yerine geçmemelidir. Bu fark, kilidin tam olarak nerede uygulandığını sormayı zorunlu kılar.
Kilit Süresi Yazılı Olmalı
Kilit süresi sözleşmede ve yapılandırma dokümanında sayısal olarak yazılmalıdır. "Uzun süre saklanır" gibi bir ifade, denetimde tek başına bir kanıt olarak kullanılamaz. Sağlayıcıya şu soruları sormak yeterli bilgi verir. Kilit her kopya için mi uygulanıyor, yoksa yalnızca belirli bir politika altındaki kopyalar için mi? Süre dolduğunda kopya otomatik olarak mı siliniyor? Sağlayıcı süreyi tek taraflı değiştirebiliyor mu?
Son soru özellikle önemlidir. Süre sözleşmede sabitlenmemişse geçmişe dönük yedeklerin ne kadar güvenilir olduğu da belirsiz kalır. Saklama takvimi ve değişiklik kuralı için BaaS sağlayıcı seçiminde sözleşme ve çıkış maddeleri yazısındaki saklama başlığı işe yarar.
Kilidi Kimin Kısaltabileceği
Bazı platformlarda yetkili bir yönetici kilit süresini kısaltabilir ya da kilidi tamamen kaldırabilir. Bazı yapılarda ise kilit süresi dolmadan bu işlem yapılamaz. Hangi modelin kullanıldığı sorulmadan bir ürünü değiştirilemez olarak tanımlamak eksik kalır.
Buradaki risk açıktır. Fidye yazılımı yönetici hesabını ele geçirirse kısaltma yetkisi de saldırganın eline geçer. Bu yüzden kilidi değiştirme yetkisinin kimde olduğu, nasıl izlendiği ve değişikliklerin nasıl bildirildiği yazılı olmalıdır.
Yedek Yönetim Hesabı Ayrı Tutulmalı
Yedek yönetim paneline giren hesap, üretim sunucularına da erişebiliyorsa tek bir hesabın ele geçirilmesi iki tarafı birden etkiler. Yedek ortamı için ayrı kimlik, çok faktörlü doğrulama ve yetki ayrımı beklenmelidir. Yedek silme ya da kilit değiştirme işlemleri için ikinci bir onay adımı istemek de yaygın bir önlemdir.
Saklama ve erişim ayrımının nasıl kurgulanacağı için kurumsal bulut yedeklemede saklama ve erişim kontrolleri yazısına bakılabilir.
Anahtar Yönetimi Kilit Kadar Önemlidir
Şifreli yedeklerde anahtar yönetimi, kilit kadar önemlidir. Anahtar kaybolursa kopya dursa bile okunamaz hale gelir. Anahtarın sağlayıcıda mı yoksa kurumda mı tutulduğu yazılmalıdır. Anahtarın sağlayıcıda tutulduğu bir modelde, geri yükleme hakkı ve anahtar kurtarma süreci sözleşmede ayrıca yer almalıdır.
Bu konuda sağlayıcıdan iki belge istenebilir. Birincisi anahtar yönetim modelini anlatan teknik belgedir. İkincisi anahtar kaybı senaryosunda izlenecek adımların yazılı halidir.
Geri Yükleme Testi Olmadan Kilit Kanıt Değildir
Kilidin açık görünmesi, yedeğin geri dönebileceği anlamına gelmez. Kopya kilitli olabilir, ama bozuk ya da uygulama tutarlılığı sağlanmamış olabilir. Bu yüzden test ortamına geri yükleme yapılmalı, uygulamanın açıldığı ve veritabanı kontrollerinin geçtiği gözlenmeli, geri dönüş süresi ölçülmelidir.
Bu adımların nasıl kayda geçirileceği için yedekleme testi olmadan BaaS geri yükleme tatbikatı kontrol listesi kullanılabilir.
Sağlayıcıdan İstenecek Kanıtlar
Kilit iddiası sunum slaytından değil, belgeden doğrulanmalıdır. Sağlayıcıdan şu kanıtlar istenebilir.
- Kilit türünü ve süresini anlatan teknik doküman
- Kilidi kısaltma ve kaldırma yetkisini gösteren rol listesi
- Silme denemesinin reddedildiğini gösteren denetim kaydı örneği
- Anahtar yönetim modelini anlatan belge
- Son geri yükleme testinin ölçülen süreyle birlikte raporu
Leon-X, bu özelliği Bulutistan altyapısı için kendi başına taahhüt etmez. Kilit mekanizması ve süresi, sağlayıcının resmî dokümanı ve imzalı sözleşmesinde yer almadan kesin bir koruma vaadi olarak sunulmaz.
Yaygın Hatalar
- Değiştirilemez ifadesini kilit süresi sorulmadan kabul etmek.
- Yedek yönetim hesabını üretim hesaplarıyla aynı tutmak.
- Panelde kilidin açık göründüğünü, geri yükleme testi yerine kanıt saymak.
- Anahtarın kimde tutulduğunu sözleşmeye yazmamak.
- Yedek silme yetkisini kimin taşıdığını bilmeden onaylamak.
Kontrol Listesi
- Kilit süresi sayısal olarak sözleşmede ve teknik dokümanda yazılı mı?
- Kilidi kısaltma yetkisi kimde ve bu yetkinin kullanımı izleniyor mu?
- Yedek yönetim hesabı üretim hesaplarından ayrı mı, çok faktörlü doğrulama açık mı?
- Anahtarın kimde tutulduğu belli mi, anahtar kaybında kurtarma yolu yazılı mı?
- Silme denemelerinin reddedildiğine dair denetim kaydı alınabiliyor mu?
- Son geri yükleme testi ölçülen süreyle belgelendi mi?
Sık Sorulan Sorular
Değiştirilemez yedek fidye yazılımına karşı tam koruma sağlar mı?
Tam koruma vaadi değildir. Kilit, yedek kopyanın silinmesini zorlaştırır. Ancak kilidi yöneten hesaplar ele geçirilirse ve kimlik güvenliği zayıfsa koruma azalır. Bu yüzden kilit, ayrı yetki yapısı ve geri yükleme testiyle birlikte değerlendirilmelidir.
Kilit süresi ne kadar olmalı?
Tek bir doğru cevabı yoktur. Süre, kurumun saklama gereksinimine ve veri değişim hızına göre belirlenir. Sağlayıcı süreyi önermeden önce kurum kendi iş gereksinimini yazılı hale getirmelidir.
Leon-X bu özelliği güvence altına alır mı?
Hayır. Leon-X altyapı sahibi değildir. Kilit mekanizmasının kapsamı ve süresi Bulutistan dokümanları ve sözleşmesiyle netleşir. Leon-X bu maddeleri ihtiyaç analizi sırasında birlikte değerlendirir.
Sonuç
Değiştirilemez yedek ifadesi doğru uygulandığında yedek ortamını fidye yazılımına karşı daha dayanıklı hale getirebilir. Ancak değerini belirleyen şey ifadenin kendisi değil, kanıtıdır. Yazılı kilit süresi, ayrı yönetici yetkisi, anahtar kurtarma yolu ve başarılı bir geri yükleme testi birlikte bulunmalıdır. Bu dört unsur eksikse teklifteki ifade operasyonel bir güvence sayılmaz. Yedekleme ihtiyacınız için yedekleme bulutu sayfasından başlayarak sağlayıcıyla görüşülecek noktaları netleştirebilirsiniz.
Kaynaklar
- Sağlayıcının nesne kilidi ve saklama kilidi dokümanları
- Kurumun yedekleme ve bilgi güvenliği politikası
- Sağlayıcı ile yazılı olarak paylaşılan teknik kapsam belgesi


