Yönetilen bulut, bulut ortamında çalışan sistemlerin günlük operasyonunu tanımlı kapsamla bir hizmet sağlayıcıya devretme modelidir. Altyapının fiziksel ve sanallaştırma katmanı bulut sağlayıcıdadır. Uygulama, veri ve iş kuralları kurumda kalır. Operasyon işleri ise ayrı bir sahiplik ister: alarmı kim izler, değişikliği kim onaylar, yamayı kim uygular. Bu soruların yazılı cevabı olmadan devir yalnızca bir sözleşme başlığı olarak kalır. Bu yazı yönetilen bulut servisleri ve operasyon hizmeti sayfasını destekler. Fiyat, yanıt süresi veya kapsam taahhüdü içermez.
Hızlı Özet
Yönetilen bulut ile bulut platformu arasındaki fark, işletim sorumluluğunun kime ait olduğudur. Platform sağlayıcının hizmetidir. İzleme, olay kaydı, değişiklik takvimi, yama ve maliyet raporu ise bir operasyon ekibinin işidir. Bu işler kurumda kalabilir, tamamen dışarı verilebilir ya da ikisinin karışımı olabilir. Leon-X bulut altyapısının sahibi değildir. Operasyon devri kapsamını, mevcut envanterinizle ve sorumluluk matrisiyle karşılaştırarak netleştirir.
İçindekiler
- Yönetilen Bulut Ne Demek
- Sorumluluk Matrisi Neden Yazılır
- Operasyon Devri Hangi İşleri Kapsar
- Değişiklik ve Olay Ayrımı
- Yaygın Hatalar
- Kontrol Listesi
- Leon-X ile Sonraki Adım
- Sık Sorulan Sorular
- Sonuç
- Kaynaklar
Kaynak NOIRLab, HQ Server Racks. Fotoğraf NOIRLab/NSF/AURA/T. Slovinský tarafından çekilmiş olup CC BY 4.0 lisansıyla Wikimedia Commons üzerinde yayımlanmıştır.
Yönetilen Bulut Ne Demek
Bir sanal makine açmak bulut kullanımıdır. O makinenin altı ay sonra hangi yamayla çalıştığını, kimin erişimini değiştirdiğini ve hangi alarmın kime gittiğini bilmek ise operasyon işidir. Yönetilen bulut hizmeti bu ikinci katmanı ele alır.
Bu modelde sağlayıcı, izleme, olay, değişiklik, kaynak ve maliyet süreçlerini sorumluluk sınırları açık bir operasyon düzeninde yürütür. Kurum uygulamasının iş kararlarını ve veri sınıflandırmasını elinde tutar. Bu ayrım, bulut sunucu operasyon modelini anlatan yazıdaki sorumluluk çizgisiyle aynı mantığa dayanır.
Sorumluluk Matrisi Neden Yazılır
Sorumluluk matrisi her operasyon adımı için kimin ne yaptığını gösteren tablodur. Matris yazılmadığında aynı yama iki ekip tarafından ayrı ayrı uygulanabilir ya da hiç uygulanmaz. Olay anında ilk müdahalenin kimde olduğu belli değilse alarm iki kanala düşer ve kimse üstlenmez.
Matrisin her satırında en az dört alan bulunmalıdır.
- İşin adı ve kapsamı
- İşi yapan taraf olarak sağlayıcı, kurum ya da ortak yazılır
- Onaylayan kişi ve onay kanalı
- Kanıtın nerede tutulacağı, örneğin değişiklik kaydı veya aylık rapor
Operasyon Devri Hangi İşleri Kapsar
Devir kararı bütün bulut ortamına tek seferde verilmez. Genellikle şu işler ayrı ayrı değerlendirilir.
- İzleme ve alarm eşikleri
- Olay kaydı ve ilk müdahale
- Değişiklik onayı ve bakım penceresi
- İşletim sistemi ve uygulama yamaları
- Yapılandırma sapması kontrolü
- Maliyet raporu ve kullanılmayan kaynakların temizliği
Bu liste eksiksiz bir kontrol değildir. Her kurumun uygulaması ve sözleşmesi farklı kapsam üretir. Kesin kapsam proje öncesinde hizmet tanımıyla birlikte netleşir.
Değişiklik ve Olay Ayrımı
Değişiklik planlı bir iştir ve bakım penceresinde onaylanır. Olay ise plansız ortaya çıkan bir kesinti veya bozulmadır. Operasyon devrinde en sık karışan nokta, bakım sırasında yapılan bir değişikliğin olay gibi kaydedilmesidir. Bu durumda kayıtlar çelişir ve sorumluluk tartışması uzar.
Yönetilen modelde iki kayıt aynı değişiklik numarasıyla bağlanmalıdır. Böylece bir olayın planlı bir değişiklikten mi yoksa dış bir etkenden mi kaynaklandığı tek kayıt üzerinden okunur. Kayıt tutma ve erişim denetimi için ISO 27001 ve bulut bilişim yazısına bakabilirsiniz.
Yaygın Hatalar
Sözleşmede yalnızca izleme yazıp alarm eşiklerini kimin belirleyeceğini yazmamak sık görülen bir hatadır. Eşiği sağlayıcının varsayılan değerinde bırakmak yanlış alarmları çoğaltır ve gerçek uyarıyı bastırır.
Bir diğer hata, yamayı sağlayıcıya bırakıp uygulama testini kuruma bırakmaktır. Test sahibi belli değilse yama test beklerken uzun süre kuyrukta kalır. Son olarak, değişiklik yapan kurum ekibinin sağlayıcının kayıt sistemine erişimi olmadığında iki taraf da kendi kaydını doğru sanır.
Kontrol Listesi
- Devredilecek işler tek tek listelendi mi
- Her işin yapanı ve onaylayanı yazılı mı
- Alarm eşiklerini kim belirliyor ve ne sıklıkla gözden geçiriliyor
- Olay ve değişiklik kayıtları aynı numarayla bağlanıyor mu
- Yama için test ortamı ve test sahibi belli mi
- Maliyet raporunu hangi etiket şeması besliyor
Leon-X ile Sonraki Adım
Leon-X mevcut bulut ortamınızı, uygulama bağımlılıklarını ve sorumluluk sınırlarını birlikte inceler. Hangi işin devredileceği, hangisinin kurumda kalacağı ve hangi kanıtın ne sıklıkla istenmesi gerektiği matrise yazılır. Kapsam ayrıntıları yönetilen bulut servisleri ve operasyon hizmeti sayfasında yer alır. Kesin kapsam, süre ve sorumluluk dağılımı hizmet tanımı ve sözleşmeyle netleşir. Keşif için iletişime geçin.
Sık Sorulan Sorular
Yönetilen bulut ile IaaS aynı şey mi?
Hayır. IaaS işlemci, bellek, disk ve ağı uzaktan sunar. Yönetilen bulut ise bu kaynakların üstündeki izleme, değişiklik ve yama işlerini bir sağlayıcıya devretme modelidir. IaaS kullanırken operasyon kuruma ait kalabilir. Ayrıntısı IaaS sorumluluk paylaşımı yazısında anlatılır.
Operasyon devrinden sonra kurum kendi ekibini kapatmalı mı?
Zorunlu değildir. Uygulama bilgisi ve iş kararları kurumda kalır. Devir yalnızca belirlenen işleri kapsar. Hangi ekibin hangi kararı alacağı yazılı olmalıdır.
Felaket kurtarma yönetilen bulut kapsamına girer mi?
Bu, sözleşmede ayrıca yazılması gereken bir kalemdir. Yedekten geri dönüşün nasıl test edileceği ve hangi kanıtın istendiği DR runbook yazısında ele alınır.
Sonuç
Yönetilen bulut, bulut altyapısının işletim işlerini tanımlı bir sorumluluk matrisiyle bir sağlayıcıya devretme modelidir. Çizgi yazılmadığında izleme ve değişiklik işleri kimsenin olmadığı yerde kalır. Matris yazıldığında hem devir kararı hem de kanıt istemi netleşir. Kapsam için yönetilen bulut servisleri ve operasyon hizmeti sayfasına bakabilirsiniz.
Kaynaklar
- NIST SP 800-145, bulut bilişimin tanımı ve hizmet modelleri
- Leon-X, yönetilen bulut servisleri ve operasyon hizmeti
